O Książce

Jak powstaje książka?

Budowa, przygotowanie i dystrybucja publikacji

Ta strona opisuje w praktyczny sposób, jak wygląda proces tworzenia książki – od pliku tekstowego, przez projekt okładki, po numer ISBN i dystrybucję. Informacje mają charakter techniczny i bazują na rzeczywistych standardach wydawniczych.

1. Budowa książki – elementy podstawowe

Każda książka składa się z kilku kluczowych części:

Blok książki (środek)

  • strony wewnętrzne (treść),
  • marginesy wewnętrzne i zewnętrzne,
  • paginacja (numery stron),
  • spady (jeśli występują grafiki).

Okładka

  • okładka przednia,
  • grzbiet (szerokość zależna od liczby stron i papieru),
  • okładka tylna,
  • spady okładki.

2. Marginesy i ustawienia strony (np. Google Docs)

Dla książek w formacie A5 (148 × 210 mm) – najczęściej stosowanym w Polsce:

Zalecane marginesy:

  • górny: 20 mm
  • dolny: 25 mm
  • zewnętrzny: 20 mm
  • wewnętrzny (przy grzbiecie): 25–30 mm

W Google Docs:

  1. Plik → Ustawienia strony
  2. Format: A5
  3. Marginesy ustaw ręcznie
  4. Włącz strony lustrzane (ważne przy druku dwustronnym)

Wewnętrzny margines musi być większy – część strony „wchodzi” w oprawę.

3. Spady – czym są i kiedy są potrzebne

Spad to zapas grafiki wychodzący poza krawędź strony, który zostaje obcięty po druku.

Standardowy spad:

  • 3 mm z każdej strony

Spady są potrzebne:

  • przy ilustracjach „do krawędzi”,
  • przy tle kolorowym,
  • zawsze w projekcie okładki.

Nie są potrzebne przy czysto tekstowym wnętrzu książki.

4. Grzbiet – jak obliczyć jego szerokość

Szerokość grzbietu zależy od:

  • liczby stron,
  • gramatury papieru.

Przykład (papier offset 80 g):

  • ok. 0,06 mm × liczba stron

Czyli:

  • 200 stron ≈ 12 mm grzbietu

⚠️ Drukarnie często podają własne kalkulatory – zawsze warto je sprawdzić przed drukiem.

5. Projekt okładki – najważniejsze zasady

Okładka musi być przygotowana jako jeden plik obejmujący:

[ TYŁ ] + [ GRZBIET ] + [ PRZÓD ]

Ważne zasady:

  • rozdzielczość: 300 DPI
  • tryb koloru: CMYK
  • spady: 3 mm
  • tekst i logo: min. 5 mm od linii cięcia
  • zapis: PDF/X-1a lub PDF/X-4 (zależnie od drukarni)

Na grzbiecie:

  • tytuł książki,
  • autor,
  • (opcjonalnie) logo wydawnictwa.

6. Numer ISBN – jak wygląda proces w Polsce

W Polsce numery ISBN nadaje:
Biblioteka Narodowa (ISBN Polska)

Proces:

  1. Rejestracja wydawcy na stronie BN
  2. Otrzymanie puli numerów ISBN (bezpłatnie)
  3. Każda forma książki = osobny ISBN
    • papier
    • e-book
    • audiobook

ISBN przypisuje się:

  • do wydawcy,
  • do konkretnego tytułu i formatu.

7. Obowiązkowy egzemplarz biblioteczny

W Polsce wydawca ma obowiązek przekazać egzemplarze obowiązkowe m.in. do:

  • Biblioteki Narodowej,
  • Biblioteki Jagiellońskiej,
  • wybranych bibliotek regionalnych.

Liczba egzemplarzy zależy od formy publikacji.

8. Dystrybucja książki – modele

Dystrybucja bezpośrednia

  • sprzedaż przez stronę wydawnictwa,
  • sprzedaż na wydarzeniach,
  • wysyłka bez pośredników.

Dystrybucja pośrednia

  • hurtownie książek,
  • księgarnie internetowe,
  • platformy typu Empik Marketplace.

Dystrybucja cyfrowa

  • e-booki (PDF, EPUB),
  • własna sprzedaż lub platformy zewnętrzne.

Każdy model wiąże się z innymi marżami, logistyką i obowiązkami księgowymi.

9. Odpowiedzialność wydawnicza

Wydawca odpowiada za:

  • poprawność danych wydawniczych,
  • ISBN,
  • egzemplarze obowiązkowe,
  • zgodność z prawem autorskim.

Autor odpowiada za:

  • treść merytoryczną,
  • prawa do tekstu i ilustracji.